Bims Nedir?

Pomza, boşluklu, süngerimsi, volkanik olaylar neticesinde oluşmuş, fiziksel ve kimyasal etkenlere karşı dayanıklı, gözenekli camsı volkanik bir kayaçtır. Bir başka değişle, pomza çok poroz olan volkanik taş camıdır da denilebilir. TS 3234 standardına göre pomza; birbirine bağlantısız boşluklu, sünger görünümlü silikat esaslı, birim hacim ağırlığı genellikle 1 gr/cm3’ten küçük, sertliği Mohs skalasına göre yaklaşık 6 olan ve camsı doku gösteren volkanik bir madde olarak tanımlanmıştır.

Pomzanın Oluşumu sırasında, bünyedeki gazların, ani olarak bünyeyi terk etmesi ve ani soğuma nedeniyle, makro ölçekten mikro ölçeğe kadar sayısız gözenek içerir. Gözenekler arası genelde (özellikle mikro gözenekler) bağlantısız boşluklu olduğundan permeabilitesi düşük, ısı ve ses yalıtımı oldukça yüksektir. Pomza, kendine özgü bazı gözenekleri ile benzer volkanik camsı kayaçlardan (perlit, obsidyen, perlitik pomza) ayrılır. Bunlardan rengi gözenekliliği ve kristal suyunun olmaması ile pratik olarak ayrılmaktadır. En çok renk benzerliği/yakınlığı ve kimyasal bileşimi bakımından perlit ile karıştırılmakta olup, bazı durumlarda perlitten ayırt edilebilmesi zorlaşabilmektedir.

Pomzalı perlit/pomzatik perlit veya perlitik pomza olarak adlandırılabilen geçişli kayaçlarla petrografik analizle ve gözenek yapısı ile ayrılabilmektedir. Pomza da gözenekler çoğunlukla birbirleriyle bağlantılı değildir. İçerdiği gözenekler gözle görülebilecek boyutlardan, mikroskobik boyutlara kadar sayısız miktarda olup, her biri diğerinden camsı bir zarla yalıtılmıştır. Bu yüzden hafif, suda uzun süre yüzebilen, izolasyonu yüksek bir kayaçtır. Sertliği Mohs skalasına göre 5-6 dır. Kimyasal olarak %75’e varan silis içeriği bulunabilmektedir.

Pomzaların Genel Olarak Kimyasal Bileşimi

% 60-75 SiO2
% 13-17 Al2O3
% 1-3 Fe2O3
% 1-2 CaO
% 7-8 Na2O-K2O
eser miktarda TiO2 ve SO3


Kayacın içerdiği SiO2 oranı, kayaca abrasif özellik kazandırmaktadır. Bu yüzden çeliği rahatlıkla aşındırabilecek kimyasal bir yapı sergileyebilmektedir. Al2O3 bileşimi ise ateşe ve ısıya yüksek dayanım özelliği kazandırır. Na2O ve K2O tekstil sanayinde reaksiyon özellikleri veren mineraller olarak bilinmektedir.

Ülkemiz, birçok endüstriyel hammadde ve yeraltı kaynakları yönünden önemli bir potansiyele sahiptir. Bununla birlikte 18 milyar m3 civarında olan dünya pomza rezervlerinin yaklaşık %40’ına (7.2 milyar m3’den fazla) sahip olan ülkemiz açısından pomza, maden kaynaklarımız arasında çok önemli bir yer tutmaktadır.

Pomzanın Oluşumu

Pomzanın oluşumu genel olarak şu şekilde açıklanmaktadır: Asidik magma bazik magmaya nazaran daha viskozdur ve yüksek silis içerir. Bazik magmanın sıvı olduğu sıcaklıklarda asidik magma katı halde bulunur. Bu nedenle volkanik aktivitenin durduğu zamanlarda magma akışı da durarak asidik kayaç ve kütleler oluşur. Volkanik baca içinde tıkanma sonucu doğal basınç birikimleri oluşur. Bu olay, bir volkanın genel aktivite karakteristiğini sergiler.

Basıncın artmasıyla asidik malzeme ile birlikte magmadaki erimiş gazlar büyük patlamalar şeklinde bacadan püskürmeye başlar. Ani basınç serbestleşmesi ani genleşmeleri oluşturur. Bu esnada bünyedeki uçucu bileşenlerin ani olarak kaçmasına neden olur. Uçucuları takiben, arkada kalan erimiş küresel parçalar, atmosferle temas eder etmez hızla soğurlar. Böylelikle pomza oluşur ve volkan aktivitesi sonrasında genellikle volkan krateri zamanla bir krater gölü şekline dönüşebilmektedir.

Sağlam ve Dayanıklıdır.

Yüksek mukavemet değerine sahiptir. Depreme dayanıklıdır. Atmosferik şartlara son derece dayanıklıdır. Yağ, asit ve organik bileşenlere karşı direnci yüksektir. Ortam nemini doğal olarak ayarladığı için ve güverçile (çiçekleme) yapmaz.

Güvenlidir

Yangına karşı dayanıklıdır, yanmaz. Kimyasal tepkimesizdir. Mikroorganizmalardan etkilenmez. Hafifliği sayesinde binaların ölü ağırlığını azaltır.

Çevre Dostudur

Isı ve ses yalıtımlıdır. Doğal bir malzemedir. İnorganik bileşendir. Non-toksit zararsızdır. İçerdiği boşluklar (gözenekler) sayesinde ısı ve ses izolasyonu sağlar. Isısal konfor sağlayıp, soğuk ve sıcaktan korur. Ses geçirmez. Gürültüyü önler.

Ekonomiktir

Bina duvar maliyetinde büyük tasarruf sağlar. Sıva ve işçilik maliyetini azaltır. Gözenekli yaısı ile çok iyi sıva tutucu olup rötre çatlaklarını önler ve tasarruf sağlar. Yerli üretim olduğunda ülke ekonomisine katkı sağlar.

Estetiktir, İşlenebilir

Peyaz çalışmaları için idealdir. Pastel renklerinde olduğu için çevreye akıcı ve dinlendirici bir görüntü verir. Kesilmesi rahat olduğundan tesisat döşemesi kolaydır. Sıva tutuculuğu çok iyi olduğundan direkt olarak fayans kaplanabilir. Özel İşçilik gerektirmez.